به مناسبت روز جهاني معلولان/ حدیث تکراری شنیدن ها و فراموشی ها

دستهايم، دستهايت را به ياري مي طلبند

گرگان- روز جهاني معلولان، فرصتي است مغتنم براي جامعه معلولين تا خواسته هاي خود را مطرح کرده و از کليه آحاد و مسوولان اين نظام بخواهند که درصدد ايجاد فرصتهاي برابر براي اين قشر آسيب پذير و در عين حال توانمند باشند.

شماري از معلولان استان گلستان و خانواده هاي آنان در گفت وگو با خبرنگار ايرنا، ايجاد فرصت شغلي، تکريم واحترام به معلولان و پذيرش آنها در جامعه، افزايش هزينه نگهداري و ارائه امکانات بيشتر به خانواده ها براي نگهداري معلولان و بيمه را از مهمترين مشکلاتي دانستند که معلولان در حال دست و پنجه نرم کردن با آنها هستند .

"کلثوم درويش زاده" که از خانواده اي با درآمد پايين است و خواهر شوهري معلول دارد مي گويد: حقوقي که بهزيستي به ما براي نگهداري زهرا مي دهد، بسيار پايين است و آن هم مرتب داده نمي شود و دو سال يکبار يا چهار سال يکبار پرداخت مي شود و من هم با وضعيتي که خواهر شوهرم دارد و پدر و مادر پير او، تنها به خاطر رضاي خدا از زهرا نگهداري مي کنم و الان با وضعيت جسماني من که باردار هستم، نمي توانم زهرا را جمع و جور کنم.

وي که در علي آباد و در حاشيه شهر سکونت دارد، مي افزايد: انتظارم از مسوولان اين است که امکانات را براي ما مثل لباسشويي و خانه تهيه کنند تا در شست و شوي لباسهاي زهرا مشکل نداشته باشم و سرپناهي باشد که او را نگهداري کنيم.

"شهاب جهان تيغ" که با ويلچر براي گرفتن ماهانه خود و رفتن به دکتر به باجه بانک ملت بهزيستي مراجعه کرده، خود را 22 ساله معرفي مي کند و مي گويد: من نتوانستم درس بخوانم و چون بي سواد هستم به من کار نمي دهند.

وي مي افزايد: از مسوولان مربوطه مي خواهم که شرايطي را براي ما فراهم کنند که ما هم بتوانيم درس بخوانيم و با ياد گرفتن مهارت و حرفه اي، شغلي براي خود داشته باشيم.

جهان تيغ ادامه مي دهد: الان بهزيستي ماهانه به من 25 هزار تومان مي دهد که فقط پول کرايه ماشين من مي شود و حتي براي افزايش اين حقوق، پيش رياست جمهوري، استاندار، شوراي شهر گرگان و شوراي روستا رفتم.

پسر بچه ديگري که او مشکلش چند معلوليتي است، مي گويد: در خانواده به ما محبت نمي کنند اما دوست دارم که در جامعه به افرادي مثل ما رسيدگي کنند و احترام بگذارند و ما را مانند آدمهاي ديگر ببينند و فرق نگذارند.

"حسين ثبوتي" اظهار مي دارد: الان در اجتماع به معلولان به عنوان انسانهاي ناتوان نگاه مي کنند در حالي که معلولان هم مي توانند مانند آدمهاي ديگر و حتي بهتر از آنها کار و زندگي کنند و اين تنها با توجه و رسيدگي و رفع نيازهاي آنها ميسر مي شود.

خانمي که در خانه از دختر 30 ساله اش که ضايعه نخاعي دارد، نگهداري مي کند، مي گويد: دختر من "معصومه بطيار" الان بيمه نيست و تمام مدارک او را مثل فتوکپي شناسنامه و کارت بيمه ام را براي بيمه گرفتند و کد بيمه دخترم را به فرد ديگري دادند و او را به جاي دخترم بيمه کردند و گفتند شما کد نداريد.

او که "زهرا غريبيان" نام دارد، از بي احترامي برخي کارکنان بهزيستي شکايت مي کند و مي گويد: خانمي که در بهزيستي کار مي کند، به من گفت تو از بس بدي، خداوند تو را به اين روز انداخته و با فحش، ناسزا و بي احترامي من را از بهزيستي بيرون کرد.

غريبيان اضافه مي کند: از مسوولان مي خواهم که با ديده انسان به ما نگاه کنند و حرمت ارباب رجوعاني مثل ما را نگهدارند.

مدير آموزش و پرورش استثنايي گلستان در ابتدا به روز جهاني معلولان در 13 آذر ماه اشاره مي کند و مي گويد: هدف عمده از نامگذاري اين روز، افزايش آگاهي و شناخت هر چه بيشتر مسايل و حقوق افراد معلول و بسيج همگاني در سطح ملي و بين المللي براي حمايت عملي بيشتر از معلولان است.

"يوسف جمال" مي افزايد: برگزاري روز جهاني معلولان در کشور فرصتي است تا کودکان و دانش آموزان استثنايي به مدد بهره مندي از خدمات آموزشي، پرورشي و توان بخشي سازمان استثنايي بتوانند توانمنديهاي خود را در زمينه هاي مختلف بروز دهند.

به گفته وي، اصلاح و تغيير نگرش آحاد جامعه و آگاهي يافتن از تلاشهاي ارزشمند و موثر مربيان و معلمان پرتلاش کودکان و دانش آموزان استثنايي و توسعه زمينه هاي مشارکت از جمله دستاوردهاي مثبت اين فعاليت است.

جمال، رويکرد و شعار امسال روز جهاني معلولان را تحقق اصل کرامت و عدالت براي تمام معلولان براساس آموزه هاي دين اسلام خواند و ادامه داد: درج و شعار امسال يعني "تکريم و عدالت براي همه" در سر برگ مکاتبات اداري، تقدير از کارکنان معلول، ارائه خدمات توان بخشي رايگان به معلولان، برگزاري مراسم متمرکز روز 13 آذر در سينما هجرت گنبد، برپايي نمايشگاهي از آثار دانش آموزان و معلولان در گرگان از برنامه هايي هستند که در هفته معلولان برگزار مي شود.

وي تعداد دانش آموزان معلول تحت پوشش اين سازمان را دو هزار و 45 نفر اعلام مي کند و مي افزايد: اين دانش آموزان در 28 مرکز آموزش استثنايي استان و روستاهاي دورافتاده که به صورت ضميمه تشکيل کلاس داده اند و در هفت گروه، تحصيل مي کنند.

به گفته وي، گروه اول تحصيلي که کم توانان ذهني هستند يکهزار و 457 نفرند و بيشترين آمار را دارند، گروه ناشنوايان 243، نابينا و کم بينا 31 نفر، جسمي حرکتي 13 نفر، چند معلوليتي 60 نفر، تلفيقي 241 نفر و در مجموع يکهزار و 174 پسر و 629 دختر مشغول به تحصيل هستند.

مدير آموزش و پرورش استثنايي گلستان تعداد دانش آموزان سال قبل اين مديريت را يکهزار و 828 نفر اعلام مي کند و مي گويد: امسال 217 دانش آموز بيشتري را در مقايسه با سال قبل جذب کرديم و با ميانگين شش نفر در هر کلاس 37 کلاس را براي آنها طراحي کرديم و 410 نيروي توانبخشي و آموزشي مشغول خدمت به اين دانش آموزان هستند.

جمال در ادامه مشکلات اين دانش آموزان را در دو بخش نيروي انساني و اياب و ذهاب مي داند و ادامه مي دهد: اگر براي اين دو، به نحو احسن برنامه ريزي شود، تعداد دو برابر دانش آموزان فعلي، تحت پوشش مي روند.

به گفته وي، در خصوص فضاي آموزشي نيز در دو شهر گرگان و گنبد که تراکم دانش آموزان زياد است با کمبود فضا مواجهيم و چهار شهر "بندرگز، گميشان، گاليکش و کلاله" با فضاي بد آموزشي و غيراستاندارد روبه رو هستند که براي آنها تعريف پروژه شده اما اعتباري مصوب نشده که در صورت تحقق، دانش آموزان از اين فضاها نجات مي يابند.

جمال اظهار مي دارد: در بخش خدمات توان بخشي شامل گفتار و کاردرماني نيز به لحاظ نيروي انساني، انتظار لازم خانواده ها برآورده نشده، چون کار تخصصي است و زمان زيادي مي برد و امکان پوشش اين تعداد دانش آموز وجود ندارد و با اختصاص نيرو، دانش آموزان بيشتر تحت پوشش مي روند.

مدير آموزش و پرورش اسثنايي گلستان بيان مي دارد: حدود 30 تا 40 درصد دانش آموزان هر مدرسه براساس ارزيابي هاي اوليه، نياز به خدمات توانبخشي دارند و در بخش تجهيزات اين بخش نيز در استان تنها دو مرکز پيشرفته "گرگان و گنبد" مجهز به تجهيزات توانبخشي تخصصي هستند و در ساير شهرستانها به دليل قيمت بالاي تجهيزات، اين امکانات وجود ندارد.

جمال مي افزايد: در حال حاضر اين مساله در استانداري مطرح و تلاش شده که مبلغ آن براي خريد وسايل آماده شود.

وي، در بخش آموزش اين دانش آموزان نيز معتقد است که مشکلات برنامه اي وجود ندارد و تنها اجراي آنها وابسته به نيروي انساني است و مي گويد: تنها مناطق محروم استان، براساس طرح سنجش، نيازمند ارائه خدمات آموزشي و توانبخشي هستند اما مشکل نيروي انساني، مانع پوشش صددرصدي بخش آموزشي است.

به گفته وي، در سالهاي گذشته ادامه تحصيل دانش آموزان کم توان ذهني تنها تا مقطع ابتدايي و مهارتهاي راهنمايي ميسر بود، اما از سال تحصيلي جاري و در تعريف طرح جديد آموزش استثنايي، ادامه تحصيل اين دانش آموزان در عنوانهاي پيش حرفه اي راهنمايي و حرفه اي متوسطه، ميسر شده است.

مدير آموزش و پرورش اسثنايي گلستان تصريح مي کند: در استان 9 مرکز پيش حرفه اي (راهنمايي ) و چهار مرکز حرفه اي (متوسطه ) براي دانش آموزان دختر و پسر طراحي شده و دانش آموزان مشغول به تحصيل هستند و بعد از ديپلم نيز در صورت فراهم شدن زمينه هاي تحصيلي، اين دانش آموزان مي توانند در دانشگاههاي علمي کاربردي تحصيل کنند.

جمال ادامه مي دهد: همه ساله از اعتبارات دولت تحت عنوان هزينه هاي کمک آموزشي در اعتبارات استثنايي کشور و در قالب اعتبارات خدمات رفاهي استثنايي به استانها ابلاغ مي شود که براساس نياز دانش آموزان، توزيع مي شود.

به گفته وي، همچنين اعتبار سرويس اياب و ذهاب رايگان دانش آموزان نيز طي قرارداد با مدارس در اختيار مدارس قرار مي گيرد.

جمال ادامه مي دهد: در زمان حاضر تمام مدارس استثنايي استان به خاطر نوع کار و آموزشهاي روز و کسب اطلاعات، داراي وبلاگ هستند و عمده فعاليتهاي آموزشي در قالب بسته هاي آموزشي که شامل سي دي هاي آموزشي، مقالات علمي، بررسي مشکلات کلاسي، شعرهاي آموزشي و بهداشتي است، به دانش آموزان ارائه مي شود.

وي، تدريس هاي دوره اي، برگزاري جلسات گروههاي آموزشي، دعوت از مشاورين، مولفان و بزرگان کتابهاي درسي را از ديگر فعاليتهاي آموزشي اين مديريت براي دانش آموزان بيان مي کند و مي افزايد: در بخش توان بخشي نيز مشاور، مددکار، گفتار درمان، کار درمان، فيزيوتراپ، بينايي و شنوايي سنج، افرادي هستند که به دانش آموزان سرويس مي دهند.

مديرکل بهزيستي گلستان نيز مي گويد: اشتغال معلولان توجه بيشتري را مي طلبد و قانون سه درصد را که بايد از معلولان، نيروي کاربگيرند، سازمانها جدي نمي گيرند و ضمانت اجرايي هم براي آن وجود ندارد و حتي پيشنهاد شده که درصدي را از سهم سازمانها مانند فرزندان شاهد به معلولان اختصاص دهند.

"علي اصغر باقري" مي افزايد: از آنجايي که سرعت و دقت معلولان و کارآيي آنها از جمله نابينايان و افراد ضايعه نخاعي در برابر افراد عادي در کارها زياد است و حتي براي کندن برچسب معلوليت، بيشتر از خود مايه مي گذارند، دستگاههاي اجرايي مي توانند به عنوان اپراتور در سازمانها از آنها استفاده کنند، در حالي که معلولان حتي در آزمونها قبول مي شوند اما در مصاحبه به خاطر معلوليت رد مي شوند.

وي، درباره هزينه نگهداري افراد معلول در منازل مي گويد: در حال حاضر براي 30 درصد نيازهايمان اعتبار داريم و اين هزينه چيزي به نام مستمري نيست و در دنيا نيز تمام اعتبار را براي هزينه نگهداري معلول نمي دهند، زيرا در اين صورت ترويج فرهنگ معلوليت مي شود.

باقري مي افزايد: تمام تلاش اين است که بحث تساوي استفاده از فرصتها و تلفيق معلولان با افراد عادي ديده شود و در حال حاضر در سرفصل درسي مهدکودکها، درسي براي آشنايي با معلوليت براي بچه ها گذاشته شده تا آنها را در کنار خود بپذيرند و گلستان تنها استان کشور است که اين کار را در مهدکودکها انجام داده است.

وي، يکي از نگرانيهاي معلولان را اين مي داند که آنها نمي توانند در جامعه به دلايل متعدد ظاهر شوند که با فرهنگ سازي بايد اين موانع رفع شود.

باقري ادامه داد: رفع موانعي از جمله قوانين معماري در دستور کار است که برخي دستگاهها در ساخت و ساز آن را رعايت مي کنند و بعضي آن را اعمال نمي کنند.

معاون توانبخشي سازمان بهزيستي گلستان نيز شمار معلولان شناسايي شده استان را تا پايان اسفند ماه سال گذشته 36 هزار و 423 نفر مي داند و مي گويد: تعداد تخمين زدگان اين افراد در استان 61 هزار و 986 نفر است.

"کمال سلماني" به لحاظ علمي و پزشکي تعداد معلولان ذکور را حداقل 5/1 برابر جنس مونث مي داند و مي گويد: بخاطر اين که دختر ناشناخته باقي بماند غير از موارد شديد، در موارد خفيف کمتر مراجعه مي کنند، مگر اين که فقر اقتصادي آن را تشديد کند.

وي مي افزايد: در حال حاضر به پنج هزار و 407 نفر از خانواده هاي معلولان تحت پوشش سازمان مبلغ 32 هزار تومان در ماه به عنوان هزينه نگهداري داده مي شود که طبق مصوبه رياست جمهوري يک هزار و 500 نفر از آنها در سال جاري اضافه شدند.

سلماني مي گويد: اين سرانه 32 هزار تومان مصوب هيات وزيران است و براي اين گونه افراد در کشور يکسان است و اين ميزان تنها براي هزينه هاي جانبي معلولان مي باشد.

به گفته وي، در بخش بيمه، يک معلول به همراه خانواده خود بيمه مي شود به طوري که اگر سرپرست خانوار باشد زن و فرزند هم بيمه مي شوند و اگر زير 18 سال باشد والدين و خواهر و برادر او هم بيمه مي شوند که اين يکي از مشکلات است که از سرانه سازمان کم مي شود و بيمه ها زير بار نمي روند که معلولان را انفرادي بيمه کنند.

سلماني مي افزايد: بيمه هاي ما سالانه قرارداد بسته مي شود و در اول سال (خرداد ماه ) مي توانيم فرد را معرفي و جايگزين کنيم.

وي مي افزايد: امسال اسامي هشت هزار معلول چند معلوليتي و ضايعه نخاعي را براي مکمل درمان داديم که فرانشيز بيمه را سازمان بهزيستي پرداخت مي کند و همچنين صندوق درمان هم در شهرهاي گرگان و گنبد فعاليت دارد که هزينه هاي کلينيکي و پيراپزشکي معلولان را پرداخت مي کند.

معاون بهزيستي گلستان ادامه مي دهد: همچنين اين سازمان، وسايل کمک توان بخشي معلولان نظير ويلچر، سمعک، عصا، تشک مواج، وسايل ضايعه نخاعي از قبيل سوند، پوشينه، تشک و موارد ديگر را به افراد معلول مي دهد.

سلماني مي گويد: به همسران افراد ضايعه نخاعي شديد نيز حق پرستاري داده مي شود و اعتباري داشتيم که محيط آنها را مساعدسازي کنيم.

وي مي افزايد: در حال حاضر برخي از معلولان ذهني متوسط و خفيف تر هستند که از کمبود امکانات نالان هستند که اين سازمان با توجه به اولويت بندي امکانات در اختيار مي گذارد، نه اينکه آنها شرايط دريافت امکانات را نداشته باشند.

سلماني اضافه مي کند: در سال جاري به 600 زوج معلول تحت پوشش يا بي سرپرست استان، کمک هزينه ازدواج با سرانه 500 هزار تومان پرداخت شد و براي ارتزاق معلولان نيز در سال، يک الي دو بار سبد کالا داده مي شود.

معاون بهزيستي ادامه مي دهد: معلوليني که داراي خودرو ثبت شده به نام خود هستند از سوخت CNG استفاده مي کنند و امسال 70 نفر از معلولان با استفاده از تسهيلات براي دريافت خودروهاي بهسازي شده به تهران معرفي شدند.

وي مي گويد: براي اشتغال معلولان نيز بانک اطلاعاتي راه اندازي شده که معلولان با تحصيلات مشخص در آن ثبت شوند و همچنين با استخدام معلولان در بخشهاي خصوصي 20 درصد حق بيمه کارفرما پرداخت مي شود و وام کارفرمايي به کارفرما هم داده مي شود.

به گفته سلماني، معلولان با بهره هوشي زير 50 تحت پوشش آموزشهاي بهزيستي هستند که شامل معلولان 14 سال به بالا و پايين مي شود که مهارتهاي خودياري و زندگي را ياد مي گيرند و معلولان با بهره هوشي بالاتر از 50 تحت پوشش آموزش و پرورش استثنايي قرار دارند و کودکان معلول بازمانده از تحصيل نيز در مدارس کودکان تربيت پذير بهزيستي آموزش مي بينند.

سلماني اظهار مي دارد: در حال حاضر بهزيستي در روستاها نمايندگي ندارد که مي تواند با همکاري بخش غيردولتي نيروهايي را در روستاها جذب کند و در ارائه خدمات، بخش خصوصي وارد شود.

وي تصريح مي کند: هم اينک سه دستگاه رايانه با دستگاه تبديل اينترنتي بريل در مرکز نابينايان "الغدير" گرگان راه اندازي شده و کتابخانه پارک شهر گرگان مجهز به رايانه و بريل اينترنتي است.

وي مي افزايد: فعال سازي تشکلهاي غيردولتي، برگزاري مسابقه و توليد يک فيلم 20 دقيقه اي با نام "فرصت برابر" از جمله برنامه هايي است که به منظور فرهنگ سازي اجرا شده است./ایرنا